Tavşan Uçan Kale Yerleşimi

Bahse konu alan; Sivas ili, Yıldızeli ilçe merkezinin 33km batısında, Karakaya ve Yavu Köyleri arasında, Sivas-Yozgat devlet karayolunun 700m. Güneyinde yer alır.Alanın kuzey yamacında kaçak yollarla 18m. Uzunluğunda ve zemine yaklaşık 35° açıyla açılmış ve 40 basamaktan oluşan bir tünel açılmıştır. Kale kayalık bir tepe üzerinde kurulmuş olup, üzerinde duvar yıkıntılarına ait kalıntılar mevcut değildir. Kale yüzeyinde ve tahribata uğramış bölgelerinden toplanıp incelenen seramik parçalarından anlaşılacağı üzere söz konusu alanın Roma Çağı’nda yerleşim gördüğü anlaşılmıştır.

TAVŞAN UÇAN KALE YERLEŞİMİ-

Sıyırmahtaşı Tepe Höyüğü

Döllük Köyü’nün yaklaşık olarak 4km doğusunda, Döllük Deresinin yaklaşık olarak 1km. kuzeyinde 1502m. Rakımlı doğal tepe üzerinde yer almaktadır. Höyük üzerinde günümüz itibariyle muhtelif ebatlarda 3 adet eski kaçak kazı çukuru görülmüştür. Yine höyük üzerinde toprak alımı sonrasında oluşmuş çukur bir alan görülmüştür. Höyük üzeri mevsim gereği yoğun bitki örtüsüyle kaplı olup höyük yüzeyi ve çevresinde Kalkolitik ve erken Tunç Dönemlerine tarihlenebilecek seramik parçaları görülmüştür. Höyük batısındaki tarım arazilerine hâkim bir tepe üzerinde yer almakta olup yaklaşık 50-60m. Batısında tepenin uzantısındaki alanda taş alımı yapılmıştır. Toprak alımı ve kaçak kazılar sonucunda kısmen tahrip edilmiş olsa da höyüğün günümüz itibariyle büyük oranda korunmuş olduğu gözlemlenmiştir. El gprs cihazı ile ölçüm neticesinde höyüğün yaklaşık olarak 4m. Yükseklikte olduğu anlaşılmıştır. Höyük çevresinde büyük ebatlı doğal kaya/taş blokları görülmüştür.

SIYIRMAHTAŞI TEPE HÖYÜĞÜ

İhsanlı Köyü Gar Binası ve Su Deposu

Sivas İli, Şarkışla İlçesi, İhsanlı Köyü’nde yer alan, tapunun 1580 nolu parselinde kayıtlı, mülkiyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğüne ait gar binası ve su deposu tespit edilmiştir.

Su basman seviyesine kadar moloz taş malzemeli 2 katlı gar binası beton sıvalıdır, lentoları ve kapı söveleri silmelidir. Marsilya tipi kiremitle kaplı beşik çatı ile kaplanmıştır. Ambar binası ve idari binadan oluşan metruk istasyon binasının içine girilememiştir.

Çelik konstrüksiyon üzerinde yer alan kare platformun üzerinde sekizgen ahşap su deposu yer almaktadır.

Sivas-Merkez-İhsanlı Köyü Gar Binası ve Su deposu Tescil -BEKLEMEDE

Kaya Mağaraları Arkeolojik Sit Alanı

Zara İlçesi Ekinli Köyü, Aşağı Ekinli Mahallesi’nin kuzeyinde yer alan ve jips (tuztaşı) oluşumlu doğal kayalık alanda kayaların oyularak mekanlar oluşturulduğu görülmüştür. Doğu-batı yönünde uzanan kayalıklarda, köyün hemen arkasındaki kısımda yan yana üç ayrı kaya kütlesinde kademeli olarak yer alan bu mekanların birinin önü taş duvarla çevrilmiş, içi kireçle sıvanmıştır. Bu mekânlardan üst kısımları istiridye kabuğu şekilli ve paralel kazıma çizgilerle bezeli olanlar vardır. En doğudaki kaya bloğunda yer alan kaya mağarasının ön cephesinde kaya üzerine oyulmuş küçük nişler vardır. Kaya Mağaralarının Karstik yapısı nedeniyle ilimizde özellikle Hafik (Yarhisar, Durulmuş Köyü, Kalemköy) ve Zara İlçelerinde Kızılırmak Vadisi boyunca yer alan birçok örneği bulunmaktadır. Bunlardan Zara ilçe merkezinde ve Demiryurt Köyü’nde benzer örnekleri bulunan alanlar Arkeolojik sit alanı olarak tescil edilmişlerdir. Bu kaya mağaralarının Hristiyanlığın ilk yayılma yıllarında Romalıların saldırılarından kaçmak isteyen yerel halk tarafından saklanmak amacıyla yapılıp kullanıldıkları düşünülmektedir.Kaçak kazı çukurundan çıkarılan hafriyat toprağı içerisinde az sayıda Roma dönemine iat amorf seramik parçasına rastlanmıştır

KAYA MAĞARALARI ARKEOLOJİK SİT ALANI-yüklendi

Kalecik Yamaç Yerleşkesi

Altınyayla İlçe Merkezi’nin 8km güneyinde ovaya hakim konumdaki meralık alan yükseltisinin üzerinde, yaklaşık 20-25 metre yüksekliğinde, 20-25 metre çapında batıya doğru yayvanlaşan taşlık mera vasfında tepe şeklindeki yükseltidir. Tepe üzerinde yaptığımız yüzey incelemesinde sadece güney ve güneybatı yamaçta, yoğun olmayan siyah astarlı Erken Tunç Çağı, Hitit ve Ortaçağa tarihlenebilecek amorf seramik parçaları görülmüş olup, yükseltinin güneybatısındaki düzlükte yüzeyde batıya doğru devam eden iki adet apsidal görünümlü duvar kalıntısı izlenmektedir. Tepenin üzerinde güneybatı kısmında insan eliyle açılmış kaçak kazı çukuru görülmüştür. Kaçak kazı çukurundan 50cm derinliğe kadar kültür toprağı izlenebilmektedir. Bir diğer kaçak kazının ise tepenin güneyinde hemen yükseltinin başladığı yerde yaklaşık 1.70m çapında bir delik açıldığı, bunun 80cm genişliğinde 20-25 metre uzunluğunda bir tünel olduğu tespit edilmiştir. Tünel içerisinde yapılan incelemede kültür toprağına rastlanmakla birlikte ham toprağın alınmış ve ana kayaya kadar inilmiş olduğu görülmüştür. Tünelin giriş kısmında hitli ile kırılmış kaya parçaları bulunmakla birlikte tünelden çıkarılan toprakta kültür toprağı niteliği taşımamaktadır.

KALECİK YAMAÇ YERLEŞKESİ-

KÖSEPAŞA KÖPRÜSÜ

Divriği Zara Yolu Kösepaşa Suyu üzerinde yer üç gözlü olan köprü yıkıldıktan sonra mevcut durumunda bir göz bulunmaktadır.  Köprünün Sivas yönünde yıkılan iki gözün olduğu metal halatlar ve demir direkler kullanılarak ahşap asma köprü yapılmıştır. Sivas-Erzincan Karayolunun Divriği yol ayrımında Acısu Irmağı üzerinde bulunan köprünün tamamı kesme taş ve ince yonu taştan yapılmıştır. Köprü iyi korunmuş olup bugün sağlam durumdadır. Çift gözlü olan köprünün kemerleri basık kemer formundadır. Köprü 23.92 metre uzunluğunda, 6.22 m genişliğindedir. Köprünün mevcut yüksekliği 4 metredir. İki adet basık kemeri olan köprü tipik geç dönem Osmanlı mimarisi özelliği gösterir. Kemer açıklığı 10 m, kemer yüksekliği 2 metredir. Kemer ayaklarında memba ve mansap yönünde dairesel topuklara yer verilmiştir.  Korkulukla birlikte örülen kademe taşları günümüze ulaşmış fakat döşeme taşları tamamen yok olmuştur.  Köprünün her iki cephesinde cephe duvarına dik ve daha sonra paralel giden kanat duvarları yer alır. Özgün harpuştası korunmuş olan bu duvarlar özenli taş işçiliğine sahiptir.

Divriği Kösepaşa Köprüsü

ABDULLAH DANİŞMENT KÖY (KONUK) ODASI

Altınyayla’nın 12 km. doğusunda yer alan Mutlubey Köyü’nün Köy İçi mevkiinde yer alan taşınmaz, hafif bir yükselti üzerinde bulunmaktadır. Taş üzerinde toprak sıva ve sıva üzeri alçılar yer almaktadır. Yaklaşık kare plana sahip olan Köy (konuk) odasının doğusunda kendisine göre alçakta yer alan yazlık bir bölüm olup, Konuk odası gibi aynı malzeme tekniği ile yapılmış, kuzey-güney doğrultusunda uzunlamasına dikdörtgen plan şemasına sahiptir. Üst örtüleri ahşap üzeri düz toprak dam ile örtülüdür. Konuk Evine esas giriş yazlık olarak yapılan alanın içerisinden bir merdiven yardımı ile sağlanmaktadır. Taşınmaz çevresinde yapılan incelemelerde yapının tarihi hakkında herhangi ir bilgiye rastlanılmamıştır. İlgi dilekçede 114 (1903) olduğu bilgisi Abdullah DANİŞMENT’in dedesinden kendisine aktarılan bir bilgidir. Ayrıca yapının dış beden duvarı üzerine sıva çekilmeden önce Osmanlıca yazıların varlığı bilgisi Abdullah DANİŞMENT’ten alınmıştır.

ABDULLAH DANİŞMENT KÖY (KONUK) ODASI

ALİ AĞA KÖY ODASI

Altınyayla’nın 20 km güneyindeki Taşlıhöyük Köyü’nde yer alan taşınmaz, merkezi bir alanda konumlanmıştır. Moloz taş ve kerpiç kullanılarak yapılan taşınmaz ahşap lentolarla desteklenmiştir. Köy Odası girişine güney cephede yer alan tek kanatlı bir kapı yardımı ile giriş sağlanmaktadır. Girişin doğu ve batısında iki tane yüklük yer almaktadır. İki ayrı ahşap tavanın varlığıyla, aynı çatı altında farklı iki mekan algısı oluşturulmak istenmiştir. Tavan merkezinde yer alan madalyon içerisinde hilal içerisinde on iki yıldız ve çiçek motifleriyle farklılık yaratılmıştır. Ayrıca yapının güneyinde yer alan ahşap tavan üzerinde madalyon dışında boyama motifleri de dikkat çekmektedir. Taşınmaz çevresinde yapılan incelemelerde yapının tarihi hakkında herhangi bir bilgiye rastlanılmamıştır. Mülkiyet sahibi Mehmet NAZLIM’ın dedesinden kendisine aktarılan bilgiye göre 1860’larda yapıldığı söylenmektedir.

ALİ AĞA KONUK ODASI (ALTINYAYLA)

HATİPOĞLU KONUK EVİ

Sivas şehir merkezinin yaklaşık 13 km güneybatısındaki Himmetfakı köyünde yer alan taşınmaz, düz bir arazi üzerinde köy merkezinde yer almaktadır. Taş temel üzerinde yığma moloz taş ve kerpiç dolgu tekniği ile inşa edilen yapı, ahşap çatkılarla sağlamlaştırılmıştır. Zaman içerisinde duvardaki sıvalarda meydana gelen dökülmeler sebebi ile dış beden duvarı yenilenmiştir. Konuk evinin haricinde kalan mekanlar, sonraki zamanlarda ihtiyaç halinde yapıya eklenmiştir. Güney cephede yer alan tek kanatlı bir ahşap kapı yardımı ile ana mekana geçiş sağlanmaktadır. Kuzey-güney doğrultusunda uzunlamasına dikdörtgen plan şemasına sahip konuk evinin güneybatı duvarı, gömme dolap olarak yüklük işlevi gören bölüme ayrılmış, batı duvarını takip eden askılıklar ise kuzey duvarının bitişinde sonlandırılmıştır. Doğu duvarında dört adet pencere açıklığı mevcuttur. Tavan merkezinde yer alan iç içe geçmiş beş adet madalyon, renk ve işçilik bakımında birbirinden ayrılmaktadır. Gül ve yaprak motiflerinin daha sık işlendiği tavan göbeği, eşkenar üçgen görünümünde köşe süslemeleri ile kare bir çerçeve içerisine alınmıştır. Tavan merkezinde yoğunlaşan bu işçilik diğer yerlerde kendisini göstermemiştir. Taşınmaz çevresinde yapılan incelemelerde yapının tarihi hakkında herhangi bir bilgiye rastlanılmamıştır.

HATİPOĞLU KONUK EVİ (MERKEZ)

UYANIK (BABSU) KÖYÜ HÜSEYİN EFENDİ CAMİİ

Yapı tamamen kesme taştan inşa edilmiş, düz damlı ahşap ters tavanlıdır. Damın üzeri sac kaplıdır. Yapı son cemaat ve harim kısmından oluşmaktadır. Son cemaat bölümü sonradan genişletilerek kapatılmış, batı kısmına odunluk yapılmış ve bu odunluktan minareye giriş sağlanmıştır. Asıl son cemaat bölümü üç tarafı kapalı önü açık iki ahşap sütun üzerine oturan düz bir tavana sahiptir. Harime, son cemaat kısmının güney duvarının ortasına geniş bir taş silme içerisine alınmış üç dilimli kemerli bir açıklığa yerleştirilmiş ahşap bir kapıdan girilmektedir. Harim kuzey güney doğrultulu dikdörtgen planlıdır. Girişin hemen solundan doğu duvarının dibinden ahşap fevkaniye çıkılmaktadır. Ahşap fevkani doğu batı uzantılıdır. Fevkani ahşap korkulukla sınırlandırılmış ve orta kısmına dışa taşkın müezzin mahfil çıkıntısı yapılmıştır. Caminin tavanı, kuzey ve güney duvarı ile ortada bulunan ikişer ahşap sütun taşımaktadır. Ahşap sütunlar kuzey güney doğrultulu kirişlemelerle birbirine bağlandığından harim üç sahına ayrılmıştır. Sahınların üzeri çıtalı ahşap kaplama olup her sahının ortasında küçük kare ahşap göbek vardır. Ahşap sütunlar alttan kare, ortası yuvarlak üst kısmı çıta ile hareketlendirilmiştir. Harimi, her cephede bulunan ikişer dikdörtgen pencere ile güneyde iki, batı ve doğuda birer çatı altına yakın yapılmış mazgal pencere aydınlatmaktadır. Harim duvarları yaklaşık bir metreye kadar fayans kaplanmıştır. Minber ve vaaz kürsüsü ahşap olup mimari değere haizdir. Mihrabı taştan, yarım daire şeklinde olup üstü yuvarlak kemerle son bulmuştur. Kemerin üzerine alem, sağda Allah, solda Muhammed lafzı işlenmiştir.

UYANIK (BABSU) KÖYÜ HÜSEYİN EFENDİ CAMİİ (İMRANLI)