ÇAYGÖREN TÜMÜLÜSÜ 1-2 VE YERLEŞİMİ

Çaygören Köyünün yaklaşık 1,5 km kuzeydoğusunda, Emre Köyünün 6 km güneyinde, doğusunda Eşek Pınarı, batısında Karaarpa Deresi bulunan yerleşimde sürülü tarla içerisinde, toprak rengi ve yükseltisiyle Tümülüs izlenimi veren kalıntı görülmektedir. Yapılan kaçak kazılarla moloz taş malzemenin açığa çıkarıldığı görülmüş olup yaklaşık çapı 8 metre olan tümülüsün mezar odasına da ulaşılamadığı düşünülmektedir. Tümülüsün hemen 8 metre kuzeybatısında yine çapı yaklaşık 13 metre olan çok önceki yıllarda kazılarak yok edildiği düşünülen ve şu anda çukur halinde bulunan kalıntı izi görülmektedir.
İkinci Tümülüs ilk tümülüsün 20 metre kuzeyinde yer almaktadır. Tümülüs üzerinde açılan kaçak kazı çukuru içerisinde ve çukurdan çıkarılan hafriyatta moloz taş malzeme ile birlikte XOsmanlı Dönemlerine tarihlenen profil vermeyen seramik malzeme bulunmuştur.
Yaklaşık 700 m2 alan üzerinde yaptığımız incelemede, Geç Osmanlı Dönemine tarihlenebilecek su sistemine ait künk parçaları, az miktarda Eski Tunç Çağı ile Hitit ve Osmanlı Dönemi özelliği gösteren amorf seramik parçalarına ve yapı malzemesi olarak kullanıldığı düşünülen traverten mermer taşlara rastlanılmıştır.

ÇAL TÜMÜLÜSÜ

Tümülüs Kangal Termik Santralinin 2,5 km kadar kuzeybatısında, tel örgülerle çevrili içerisinde bir yapı bulunan alanın 600 metre kadar doğusunda, Hamal Köyünün doğusunda bulunan ve yüksek düzlüklerle kesilen tarım alanlarının yüksek düzlükler ve dar bir vadiyle kesildiği doğu bölümünde yer almaktadır. Tümülüsü çıkışı sağlayan herhangi bir yol bulunmamakta olup Tümülüsün bulunduğu yüksek düzlüğün çevresini vadiler çevrelemektedir. Tümülüsün bulunduğu yüksek düzlüğün diğer yüksek düzlüklerle bağlantısı sadece kuzeydoğudan sağlanmaktadır. Tümülüsün batı sınırından itibaren yaklaşık 50 metrelik bir mesafede tümülüsün taban seviyesinde düz kayalık alan mevcuttur. Yaklaşık 5 metre yüksekliğinde olan Tümülüs geniş bir alana yayılmaktadır. Taş ve yığma toprakla oluşturulduğu küçük boyutlu taşların çok olmasından anlaşılmaktadır. Kaçak kazı çukurları ile az sayıda seramik ortaya çıkarılmış yine tümülüsün çevresinde açılan kaçak kazı çukurlarında duvar kalıntıları görülmektedir. Tümülüsün doğusunda tümülüsle ilişkili büyük ihtimalle tümülüste gömülü olan önemli kişiye çeşitli sunular yapmak ve tapınma alanı olarak kullanılmış yuvarlak planlı belirli bölümlere ayrılmış bir yapının zeminde izleri görülmektedir.

CİZÖZÜ KÖYÜ DTEMİRYOLU MENFEZİ

Sivas (Kalın)-Samsun Demiryolu hattının Yıldızeli Cizözü Köyünde yer alan, tapunun 155 ada, 1 nolu parselinde kayıtlı mülkiyeti TCDD Genel Müdürlüğüne ait köprü 8 metre uzunluğunda, 4 metre genişliğinde, 8 metre yüksekliktedir. Yuvarlak kemerli tek gözü olan menfez kesme taştan bosajlı duvar tekniğinde inşa edilmiştir. Köprünün her iki cephesinde cephe duvarına dik ve daha sonra paralel giden kanat duvarları yer alır. 1930 yılında yapılan köprü bugün oldukça sağlam ve iyi korunmuş durumdadır.

YAYLACIK 5. MENFEZ

Yapı kesme taştan horasan harçla kuzey-güney doğrultuda inşa edilmiş olup yuvarlak kemerli ve tek gözlüdür. Menfezin memba yönünde dışa taşkın korniş kısmından menfezin tabanına kadar altı sıra kesme taş dizisi görülmektedir. Menfez, mansap yönünde menfezin tabanına kadar altı sıra, taban kısmından toprak zemine kadar ise üç sıra kesme taştan yapılmıştır.
Menfezin toplam yüksekliği 3.75 m. Yüksekliğinde olup memba ile mansap arası 8.70 m.dir.
Menfezin memba yönünde korniş kısmında yer yer dökülmeler olup yuvarlak kemerin ayak kısmı toprak altında kalmıştır. Menfezin mansap yönünün doğusunda kesme taş dizisinin ikinci sırasında bir adet kesme taş dökülmüş olup menfezin taban kısmını oluşturan kesme taşlarda dökülerek etrafa saçılmıştır.

YAYLACIK 4. MENFEZ

Yapı kesme taştan horasan harçla kuzey-güney doğrultuda inşa edilmiş olup yuvarlak kemerli ve tek gözlüdür. Menfezin memba yönünde dışa hafif taşkın korniş kısmından menfezin tabanına kadar dört sıra kesme taş dizisi görülmektedir. Memba kısmının 10 m güneyinde su tahliyesini sağlamak amacıyla günümüzde betondan yapılmış iki gözlü açıklık bulunmaktadır. Menfez, mansap yönünde menfezin tabanına kadar on sıra kesme taştan yapılmıştır. Menfezin kemer açıklığı 195 cm, kemer yüksekliği 165 cm.dir.
Menfezin memba yönünde korniş kısmında ve kesme taş dizisinde yer yer dökülmeler olup yuvarlak kemerin ayak kısmı toprak altında kalmıştır. Menfezin mansap yönünde taban kısmının altında beton bir zemin görülmektedir.

YAYLACIK 3. MENFEZ

Yapı kesme taştan horasan harçla kuzey-güney doğrultuda inşa edilmiş olup yuvarlak kemerli ve tek gözlüdür. Menfezin memba yönü günümüzde çalılıklarla kapanmış olup sadece yuvarlak kemeri görülmektedir. Menfezin mansap yönünde korniş kısmı yıkılmış olup menfezin tabanına kadar dört sıra, menfezin tabanından toprak zemine kadar da dört sıra kesme taş dizisi görülmektedir. Menfezin kemer açıklığı yaklaşık 60 cm, kemer yüksekliği 96 cm’dir.
Menfezin mansap yönünde korniş kısmıyla birlikte batı yönde kesme taş dizisinin bir sırası yıkılmış olup kemer taşlarında da oynamalar görülmektedir.
Mansap yönünde menfezin doğusu ile batısında doğu-batı doğrultuda uzanan kesme taştan duvar görülmektedir.

YAYLACIK 2. MENFEZ

Yapı kesme taştan horasan harçla kuzey-güney doğrultuda inşa edilmiş olup yuvarlak kemerli ve tek gözlüdür. Menfezin memba yönünde dışa hafif taşkın korniş kısmından menfezin tabanına kadar iki sıra kesme taş dizisi görülmektedir. Menfez, mansap yönünde korniş kısmından menfezin tabanına kadar dört sıra kesme taş dizisinden, menfezin tabanından toprak zemine kadar ise dört sıra kesme taş dizisinden yapılmıştır. Menfezin kemer açıklığı 60 cm, kemer yüksekliği 96 cm, toplam yüksekliği ise yaklaşık 2.30 m’dir.
Memba yönünde yuvarlak kemerin ayak kısmı zamanla toprak altında kalmıştır. Mansap yönünde menfezin doğusu ile batısında doğu-batı doğrultuda uzanan kesme taştan duvar görülmektedir.

YAYLACIK 1. MENFEZ

Yapı kesme taştan, horasan harçla kuzey-güney doğrultuda inşa edilmiş olup yuvarlak kemerli ve tek gözlüdür. Menfezin memba yönünde dışa hafif taşkın korniş kısmından menfezin tabanına kadar yedi sıra kesme taş sırası görülmektedir. Menfez, mansap yönünde ise korniş kısmından menfezin tabanına kadar yedi sıra kesme taştan, menfezin tabanından toprak zemine kadar ise 1.14 m. Yüksekliğinde dört sıra kesme taş dizisinden yapılmıştır. Menfezin kemer açıklığı 2.00 m, kemer yüksekliği ise 1.63 m’dir. Memba ile mansap arası 8.50 cm’dir.
Mansap yönünde menfezin doğusunda doğu-batı doğrultuda uzanan ve toplam uzunluğu 22 m. Olan kesme taştan duvar görülmektedir. Menfez genel olarak sağlam durumda olup memba yönünde korniş kısmındaki kesme taşlarda yer yer dökülmeler görülmektedir. Memba yönünde yuvarlak kemerin ayak kısmı toprak altında kalmıştır.

TAŞLIDERE TÜMÜLÜSÜ

Sivas ilinin 10 km güneyinde, Mescitli Köyünün de yaklaşık 1 km kadar güney istikametinde, Sivas-Kayseri karayolu üzerindeki Taşlıdere Mevkiinde yer alan yığma tepeciktir. Doğal olmayan tepenin üst noktasında kaçak kazının yapıldığı taşınmazın taban çapı yaklaşık 3 m civarındadır. Taşınmaz üzerinde 5 m genişliğinde, 3.50 m boyunda ve 4 m derinliğinde çukur açıldığı görülmüş olup; açılan bu çukurda ana kayanın üzerindeki taşların kesilerek şekillendirildiği tespit edilmiştir. Kaçak kazı neticesinde çıkan hafriyat toprağı, etraftaki arazi toprağıyla kıyaslandığında daha açık renkli ve yumuşak dokuda olması nedeniyle başka yerden taşınarak getirildiği anlaşılmakla birlikte dolgu toprağı niteliği göstermektedir. Taşınmaz Roma Dönemine ait Tümülüs mezar özelliği göstermektedir.

SIYIRMALIBAŞI TEPE YERLEŞİMİ

Döllük Köyü’nün yaklaşık olarak 4 km. doğusunda, Döllük Deresi’nin yaklaşık olarak 1 km. kuzeyinde, Sıyırmalıbaşı Tepesi’nin yaklaşık 500-600 m. Batısındaki 1502 m. Rakımlı doğal tepe üzerinde yer almaktadır. Yerleşim alanı üzerinde muhtelif ebatlarda 3 adet kaçak kazı çukuru bulunmaktadır. Yerleşim alanı yüzeyi ve çevresinde Kalkolitik Döneme tarihlenebilecek seramik parçaları görülmüştür. Yerleşim, batısındaki tarım arazilerine hakim bir tepe üzerinde yer almakta olup yaklaşık 50-60 m. Batısında tepenin uzantısındaki alanda taş alımı yapılmıştır. Maden arama çalışması, toprak alımı ve kaçak kazılar sonucunda kısmen tahrip edilmiş olsa da yerleşim günümüz itibariyle korunmuş olduğu gözlemlenmiştir. El gprs cihazı ile ölçüm neticesinde yerleşimin yaklaşık olarak 4 m. Yükseklikte kurulmuş olduğu anlaşılmıştır. Yerleşim alanı çevresinde büyük ebatlı doğal kaya/taş blokları görülmektedir.